زندگی سیاسی خاندان قوام السلطنه

درباره کتاب

کتاب «زندگی سیاسی خاندان قوام‌السلطنه» نوشته سید مهدی فرخ (معتصم‌السلطنه) یکی از آثار تاریخی و خاطره‌نگاری در حوزه تاریخ معاصر ایران است که به بررسی نقش، نفوذ و اقدامات سیاسی خاندان قوام‌السلطنه (به‌ویژه احمد قوام و برادرش حسن وثوق‌الدوله) در اواخر عصر قاجار و دوره پهلوی می‌پردازد .

احمد قوام ( ۱۲۵۲ تهران – ۲۸ تیر ۱۳۳۴ تهران) ملقب به قوام‌السلطنه، سیاستمدار ایرانیِ پایان دوران قاجارو روزگار پهلوی بود که پنج بار نخست وزیر  ایران شد (دو بار در پایان دوران قاجار و سه بار در زمان حکومت محمد رضا پهلوی).

قیام کلنل  پسیان در خراسان در سال ۱۳۰۰ و غائله آذربایجان در سال ۱۳۲۵ در دوران نخست‌وزیری قوام رخ داد. او در زمان قاجار لقب قوام‌السلطنه یافت و محمد رضا شاه به او لقب حضرت اشرف را داد (پس از بروز اختلاف نظر میان این دو، این لقب پس گرفته شده و سپس دوباره اعطا شد). القاب قدیمی‌تر او عبارت‌اند از منشی حضور (۱۳۱۵ ه‍.ق)، دبیر حضور (حدود ۱۳۲۲ ه‍.ق)، و وزیر حضور (۱۳۳۴ ه‍.ق)

از جمله فعالیت‌های مهم قوام السلطنه نگارش فرمان مشروطیت و نقش او در جریان فرقه دموکرات آذربایجان و خروج نیروهای شوروی از ایران در ۱۳۲۵ و نیز قیام سی تیر در سال ۱۳۳۱ بود.

درباره نویسنده :

سید مهدی فرخ (۱۲۶۵– ۱۴ آذر ۱۳۵۲، تهران) ملقب به مبین‌السلطنه و بعد معتصم‌السلطنه دولت‌مرد ایرانی اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی بود. او نخستین وزیر صنایع و نخستین وزیر خواربار ایران است.. نزدیک به نیم قرن مشاغل و مقامات مختلف حکومتی و سیاسی داشت: هفت مرتبه استاندار و پنج نوبت وزیر و سه دوره سناتور و دو دوره نماینده مجلس و دو دفعه سفیرکبیر شد. مهدی فرخ در اواخر عمر به انتشار خاطرات زندگانی سیاسی خود در مجله سپید و سیاه پرداخت که بعداً به صورت کتابی منتشر شد.

این اثر از آن جهت حائز اهمیت است که توسط فردی نوشته شده که خود از بازیگران عرصه سیاست بوده است. اگرچه کتاب فشرده است، اما نکات ریز و انتقاداتی درباره رفتار سیاسی قوام‌السلطنه و پیچیدگی‌های شخصیتی و کاری او ارائه می‌دهد.