آبی

کتاب «آبی» (با نام فرانسوی: Le Livre bleu) یکی از آثار کمتر شناخته‌شده اما بسیار لطیف و خواندنی آناتول فرانس، نویسنده بزرگ و برنده جایزه نوبل ادبیات است.

نکته جالب اینجاست که این کتاب، شناسنامه ویژه‌ای در تاریخ ترجمه ایران دارد؛ چرا که اولین کار ترجمه دکتر داوود نوابی (از مترجمان برجسته و نام‌آشنای زبان فرانسه) به شمار می‌رود. او این کتاب را در سال آخر دبیرستان خود ترجمه کرد و کتاب در سال ۱۳۳۲ (توسط انتشارات دانش تهران) به چاپ رسید.

در ادامه، جزئیات بیشتری درباره این اثر و ویژگی‌های آن آورده شده است:

۱. محتوا و درونمایه کتاب

کتاب «آبی» برخلاف رمان‌های بزرگ و پیچیده سیاسی-اجتماعی آناتول فرانس (مثل خدایان تشنه‌اند یا جزیره پنگوئن‌ها)، فضایی کاملاً متفاوت، آرام و تغزلی دارد:

• مجموعه یادداشت‌ها و داستان‌های کوتاه: این کتاب در واقع مجموعه‌ای از قطعات ادبی، خاطرات پراکنده و داستان‌های کوتاهی است که به قلم جادویی و منثور آناتول فرانس نوشته شده است.

• نوستالژی و نگاه به کودکی: فرانس در این اثر با لحنی شاعرانه، به مرور خاطرات، احساسات لطیف دوران کودکی، توصیف زیبایی‌های طبیعت و تأملات فیلسوفانه اما ساده درباره زندگی می‌پردازد.

• طنز ملایم و انسان‌دوستی: ویژگی اصلی قلم آناتول فرانس یعنی همان طنز ظریف و نگاه کل‌نگر و مهربانش به ضعف‌های بشری، در این کتاب نیز به وضوح دیده می‌شود.

۲. سبک نگارش آناتول فرانس در این اثر

آناتول فرانس را در تاریخ ادبیات به عنوان «پادشاه نثر فرانسه» می‌شناسند. کتاب «آبی» نمونه درخشانی از این نثر است:

هر کلمه در نوشته‌های او مانند نگینی در جای خود نشسته است. او در این کتاب از تکلف‌های سنگین دوری کرده و با زبانی روان و آهنگین، مخاطب را به سفری در اعماق احساسات و تصاویر نوستالژیک می‌برد.

۳. درباره ترجمه دکتر داوود نوابی

دکتر داوود نوابی (متولد ۱۳۱۳ در کرمان) از اساتید و مترجمان باسابقه فرانسوی است که آثاری چون «نامه به کودکی که هرگز زاده نشد» اثر اوریانا فالاچی و «دیو در تن» اثر رمون رادیگه را در کارنامه دارد.

ترجمه کتاب «آبی» در اوایل دهه ۳۰ شمسی، شروع مسیر حرفه‌ای او بود. از آنجا که کتاب سال‌هاست تجدید چاپ نشده، نسخه‌های قدیمی آن (چاپ ۱۳۳۲ یا ۱۳۲۳ در برخی نسخه‌های مشابه) امروز به عنوان یک کتاب نایاب و کلکسیونی در بازار کتاب‌های قدیمی خرید و فروش می‌شود.

اگر به ادبیات کلاسیک فرانسه، لحن آرام و فیلسوفانه و نثرهای شاعرانه علاقه دارید، این اثر کوتاه اما عمیقِ آناتول فرانس ارزش خواندن یا جستجو در قفسه کتاب‌های قدیمی را دارد.