اصفهان زادگاه جمال و کمال

درباره کتاب

کتاب «اصفهان: زادگاه جمال و کمال» نوشته‌ی نعمت‌الله میرعظیمی، یکی از آثار جامع و ارزشمند در حوزه اصفهان‌شناسی و بررسی تاریخ، فرهنگ و هنر این دیار است. نویسنده در این کتاب تلاش کرده تا ابعاد گوناگون این شهر تاریخی را از زوایای مختلف به تصویر بکشد.

در ادامه به جزئیات و ویژگی‌های اصلی این اثر اشاره می‌شود:

۱. مشخصات ساختاری و نشر

• نویسنده: نعمت‌الله میرعظیمی (پژوهشگر و نویسنده اصفهانی، متولد ۱۳۱۱)

• ویراستار: عبدالله شاه‌سیاه

• ناشر: انتشارات گلها (اصفهان)

• سال انتشار: ۱۳۷۹

• حجم و ساختار: کتابی مفصل و حجیم در حدود 784 صفحه که به صورت مصور منتشر شده است.

۲. مفهوم نام کتاب (جمال و کمال)

وجه تسمیه و نام‌گذاری کتاب ریشه در ابعاد ظاهری و باطنی اصفهان دارد. از نظر نویسنده:

• جمال اصفهان: به جلوه‌های ظاهری، مادی و کالبدی شهر اشاره دارد؛ یعنی آثار تاریخی، معماری، کاشی‌کاری‌های منحصربه‌فرد، منابع طبیعی، زاینده‌رود، اعتدال آب‌وهوا و موقعیت جغرافیایی آن.

• کمال اصفهان: به بعد معنوی، علمی و فرهنگی شهر بازمی‌گردد؛ یعنی تربیت دانشمندان، فلاسفه، فقها، شعرا، هنرمندان برجسته و وجود مکاتب فکری، ادبی و هنری (مانند مکتب اصفهان در نقاشی، معماری و موسیقی).

همچنین این نام یادآور دو تن از بزرگ‌ترین شاعران تاریخ اصفهان، یعنی «جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی» و فرزندش «کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی» (معروف به خلاق‌المعانی) نیز هست.

۳. محتوا و محورهای اصلی کتاب

کتاب را می‌توان یک دایرةالمعارف یا منبع اصفهان‌شناسی دانست که موضوعات زیر را پوشش می‌دهد:

• تاریخ و پیشینه: بررسی سوابق تاریخی کهن اصفهان از پیش از دوران هخامنشیان، دوران ساسانی، سلجوقی تا دوران اوج شکوه آن در عصر صفوی.

• آثار تاریخی و معماری: معرفی بناها، مساجد، پل‌ها، کاخ‌ها و بازارهای تاریخی شهر که زینت‌بخش موزه‌ها و مایه شگفتی جهانگردان بوده‌اند.

• فرهنگ، هنر و صنایع دستی: پرداختن به هنرهایی چون تئاتر، سبک‌های شعر و نقاشی، موسیقی اصفهان و صنایع دستی ظریفی که ریشه در خاک این شهر دارند.

• مشاهیر و نخبگان: معرفی دانشمندان، محققان، شعرا و نویسندگانی که در این خاک پرورش یافته و به جهان علم و ادب خدمت کرده‌اند.

۴. دیدگاه نویسنده در کتاب

نعمت‌الله میرعظیمی در بخشی از یادداشت‌ها و گفتگوهای مربوط به این اثر اشاره می‌کند که اصفهان خاکی هنرپرور و دانش‌گستر دارد و مردم آن تیزفهم، خوش‌ذوق و مبتکر هستند. او معتقد است «آنچه اصفهان دارد در چند سطر و صفحه و کتاب نمی‌گنجد»، با این حال کتاب او تلاش دارد تا پاسخ این شعر معروف را بدهد که: «جهان را اگر اصفهانی نبود / جهان‌آفرین را جهانی نبود».

این کتاب برای پژوهشگران تاریخ ایران، دانشجویان هنر و معماری و تمامی علاقه‌مندان به فرهنگ و تمدن اصفهان، یک منبع مرجع و خواندنی به شمار می‌رود.