تاریخ نوشته های جغرافیایی در جهان اسلامی

درباره کتاب

تاریخ نوشته‌های جغرافیایی در جهان اسلامی”، شرح تفصیلی و دقیق ادبیات جغرافیایی اسلامی، و یکی از آثار “کراچکوفسکی ( ۱۹۵۱ ۱۸۸۳م(“، آکادمیسین و خاورشناس سختکوش و عرب‌شناس روسی است که در آن، شرح احوال و آثار جغرافی نگاران عهد اسلامی، همچنین گونه‌های مختلف نوشته‌های جغرافیایی مسلمانان با اتکا بر روش زبان شناختی نیز سیر تحول و تکامل ادب جغرافیایی اسلامی از نخستین اشارات شعر جاهلی تا زمان معاصر نشان داده شده است .کتاب در دو “دفتر ” سامان یافته است .دفتر اول از شانزده فصل تشکیل شده که در فصل‌های یکم تا سوم، سه موضوع مقدماتی به بحث گذاشته می‌شود” :جغرافیا در نزد جغرافیدانان مسلمان پیش از پیدایش کتاب‌های جغرافیایی”، “آغاز جغرافیای ریاضی در جهان اسلام ” و “جغرافی‌شناسان مکتب یونانی و زیج‌های بزرگ .”فصل‌های چهارم تا شانزدهم شامل بررسی جغرافی شناسان و آثار جغرافیایی و سرگذشت دانش جغرافیا از قرن سوم هجری/ نهم میلادی تا قرن دهم هجری/ شانزدهم میلادی است که به ترتیب و توالی سده‌ها و با این موضوعات نظام یافته است” :جغرافیدانان لغت‌شناس، جهانگردان قرن نهم/ سوم ه‌”، “مولفات عمومی درباره جغرافیا در قرن نهم/ سوم ه‌”، “مسعودی و جهانگردانی که در قرن دهم/ چهارم ه‌ به نواحی شمال سفر کرده‌اند”، “مکتب کلاسیک جغرافیای قرن دهم/ چهارم ه‌”، “دیگر جغرافی شناسان قرن دهم/ چهارم ه‌”، “بیرونی و جغرافی‌شناسان شرق در قرن یازدهم/ پنجم ه‌”، “جغرافی شناسان قرن‌های یازدهم و دوازدهم/ پنجم و ششم ه‌ در مغرب”، “جغرافی شناسان قرن دوازدهم/ ششم ه‌ در مشرق”، “یاقوت و مولفان نیمه اول قرن سیزدهم/ هفتم ه‌”، “نیمه دوم قرن سیزدهم/ هفتم ه‌”، “قرن چهاردهم/ هشتم ه‌”، “دایره المعارف‌های دوران ممالیک سفرهای ابن بطوطه”، “ابن خلدون و جغرافیا در مغرب در قرن پانزدهم و شانزدهم/ نهم و دهم ه‌ .”در دفتر دوم نیز هشت فصل با این عناوین و مباحث فراهم آمده است” :مقریزی و جغرافی شناسان مصر تا فتح عثمانی”، “جغرافیای اقلیمی در شام و فلسطین در قرن‌های چهاردهم و پانزدهم/ هشتم و نهم ه‌”، “نوشته‌های جغرافیای فارس در قرن پانزدهم/ نهم ه‌ تا دوران حاضر”، “جغرافیای دریانوردی به نزد عربان و ترکان در قرن‌های پانزدهم و شانزدهم/ نهم و دهم ه‌”، “نوشته‌های جغرافیایی ترکی از قرن پانزدهم تا قرن نوزدهم/ نهم تا سیزدهم ه‌”، “مولفات جغرافیایی سوریه و اقطار و مجاور آن در قرن شانزدهم/ دهم ه‌”، “قرن هفدهم/ یازدهم ه‌ “و “قرن هجدهم/ دوازدهم ه‌ .”کتاب با فهرست مفصل ماخذ مربوط به هر فصل، نشانه‌های اختصاری و فهرست اعلام به پایان می‌رسد