درباره کتاب
فرانسوا میتران (François Mitterrand)، سیاستمدار سوسیالیست فرانسوی، یکی از چهرههای برجسته و پیچیده تاریخ مدرن فرانسه است. او طولانیترین دوره ریاستجمهوری را در تاریخ این کشور به نام خود ثبت کرد و اولین رئیسجمهور سوسیالیست در جمهوری پنجم فرانسه بود.
خلاصهای از زندگی، فعالیتها و دوران ریاستجمهوری او به شرح زیر است:
📜 زندگینامه و اوایل فعالیت سیاسی
- تولد و خانواده: فرانسوا موریس آدرین ماری میتران در ۲۶ اکتبر ۱۹۱۶ در شهر ژارناک (Jarnac) در خانوادهای کاتولیک و محافظهکار متولد شد.
- تحصیلات: او در پاریس به تحصیل در رشتههای حقوق و علوم سیاسی پرداخت.
- جنگ جهانی دوم: در ابتدای جنگ جهانی دوم به ارتش پیوست. در سال ۱۹۴۰ مجروح و توسط نیروهای آلمانی اسیر شد. او پس از چندین تلاش ناموفق، در اواخر سال ۱۹۴۱ موفق به فرار شد.
- دوران اشغال: سوابق او در این دوره پیچیده است. او در ابتدا در دولت ویشی (رژیم همکار با آلمان نازی) سمتی اداری داشت، اما همزمان در سال ۱۹۴۳ به جنبش مقاومت فرانسه پیوست. این بخش از زندگی او سالها بعد (در ۱۹۹۴) به طور کامل علنی شد و بحثهای زیادی را برانگیخت.
- ورود به سیاست (جمهوری چهارم): پس از جنگ، میتران به سرعت وارد دنیای سیاست شد. او در سال ۱۹۴۶ به عنوان نماینده پارلمان انتخاب شد و در دوران جمهوری چهارم (۱۹۴۷ تا ۱۹۵۸) در ۱۱ کابینه مختلف، سمتهای وزارتی متعددی از جمله وزارت کشور و وزارت دادگستری را بر عهده داشت.
🏛️ دوران ریاستجمهوری (۱۹۸۱ – ۱۹۹۵)
میتران پس از دو تلاش ناموفق در انتخابات ریاستجمهوری، سرانجام در سال ۱۹۸۱ با شکست دادن والری ژیسکار دستن، به عنوان رئیسجمهور انتخاب شد و در سال ۱۹۸۸ نیز مجدداً به پیروزی رسید. او در مجموع ۱۴ سال (دو دوره ۷ ساله) در این مقام بود.
سیاستهای داخلی
- دوره اول (چرخش سوسیالیستی):
- لغو مجازات اعدام: یکی از اولین و نمادینترین اقدامات او، لغو کامل مجازات اعدام در فرانسه در سال ۱۹۸۱ بود.
- اصلاحات اقتصادی و اجتماعی: دولت او در ابتدا سیاستهای سوسیالیستی گستردهای را اجرا کرد که شامل ملی کردن بانکها و صنایع بزرگ، افزایش حداقل دستمزد و مزایای اجتماعی، و کاهش ساعت کاری هفتگی بود.
- چرخش به ریاضت (۱۹۸۴): این سیاستها منجر به مشکلات اقتصادی و تورم شد. از سال ۱۹۸۴، میتران تغییر مسیری اساسی داد و سیاستهای ریاضت اقتصادی و اقتصاد بازار آزاد را در پیش گرفت.
- دوره دوم و “همزیستی” (Cohabitation):
- میتران دو بار (۱۹۸۶-۱۹۸۸ و ۱۹۹۳-۱۹9۵) مجبور به “همزیستی” شد؛ وضعیتی که در آن رئیسجمهور (سوسیالیست) مجبور بود نخستوزیری از حزب مخالف (راست میانه) مانند ژاک شیراک و ادوار بالادور را منصوب کند، زیرا اکثریت پارلمان در اختیار مخالفان بود.
سیاست خارجی
- ادغام اروپا: میتران یکی از معماران اصلی و حامیان سرسخت تعمیق یکپارچگی اروپا بود. او نقش کلیدی در پیشبرد پیمان ماستریخت (۱۹۹۲) داشت که منجر به ایجاد اتحادیه اروپا و پول واحد (یورو) شد.
- روابط با آلمان: او رابطه بسیار نزدیکی با هلموت کهل، صدراعظم آلمان غربی، برقرار کرد. این “موتور محرک” فرانسوی-آلمانی، نیروی اصلی پیشبرد پروژه اروپایی بود.
🕊️ زندگی شخصی و میراث
- زندگی شخصی پیچیده: میتران در سال ۱۹۴۴ با دنیل گوز (Danielle Gouze) ازدواج کرد و از او دو پسر داشت. با این حال، او برای دههها یک زندگی دوگانه پنهانی داشت.
- خانواده پنهانی: او رابطهای طولانیمدت با آن پنژو (Anne Pingeot) داشت که حاصل آن دختری به نام مازارین پنژو (Mazarine Pingeot) بود که در سال ۱۹۷۴ متولد شد. وجود این “خانواده دوم” تا اواخر دوران ریاستجمهوری او یک راز باقی ماند.
- بیماری و مرگ: میتران از سال ۱۹۹۲ به سرطان پروستات مبتلا بود، اما این موضوع را نیز تا مدتی مخفی نگه داشت. او دوره دوم ریاستجمهوری خود را به پایان رساند و تنها چند ماه پس از ترک کاخ الیزه، در ۸ ژانویه ۱۹۹۶ در سن ۷۹ سالگی درگذشت.
فرانسوا میتران به عنوان یک استراتژیست سیاسی ماهر، شخصیتی معماگونه و مردی با میراثی دوگانه (هم سوسیالیست اصلاحطلب و هم پراگماتیست حامی بازار) در یادها مانده است.
