جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی

درباره کتاب

کتاب «جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی» (با نام اصلی The Lands of the Eastern Caliphate) اثر گای لسترنج (Guy Le Strange)، خاورشناس و ایران‌شناس برجسته بریتانیایی است که در سال ۱۹۰۵ میلادی به چاپ رسید. این اثر توسط محمود عرفان به زبان فارسی ترجمه شده و یکی از مهم‌ترین منابع مرجع برای مطالعه جغرافیای تاریخی جهان اسلام به شمار می‌رود.

موضوع و قلمرو جغرافیایی

کتاب به بررسی اوضاع جغرافیایی، اقتصادی و شهری مناطقی می‌پردازد که بخش شرقی جهان اسلام را در دوران خلافت راشدین، اموی و عباسی تشکیل می‌دادند. این قلمرو شامل موارد زیر است:

• بین‌النهرین و عراق

• ایران بزرگ (شامل نواحی مرکزی، آذربایجان، فارس، خراسان، کرمان و سیستان)

• ماوراءالنهر و آسیای مرکزی

• بخش‌هایی از آناتولی و شام

دوره زمانی مورد بررسی کتاب از آغاز فتوحات اسلامی تا ظهور و هجوم تیمور (حدود قرن اول تا هشتم هجری / قرن ۷ تا ۱۴ میلادی) را پوشش می‌دهد.

ویژگی‌ها و اهمیت اثر

ساختار کتاب

کتاب شامل ۳۴ فصل است:

• فصل اول: معرفی جاده‌های اصلی (مانند جاده خراسان) و منابع/جغرافی‌نویسان کهن.

• فصل‌های بعدی: تقسیم‌بندی منطقه‌ای؛ اختصاص یک تا چند فصل به هر ایالت (عراق، خوزستان، فارس، جبال، خوارزم، طبرستان، خراسان، فرغانه و …).